Jakie są prawa i obowiązki działkowców?
30 maja, 2025
Inwestycje w ROD. Co musisz wiedzieć?
30 maja, 2025
Rodzinne Ogrody Działkowe (ROD) to tereny zielone zarządzane przez Polski Związek Działkowców (PZD), które umożliwiają członkom prowadzenie upraw ogrodniczych, wypoczynek i rekreację. Członkostwo w PZD wiąże się z określonymi prawami, ale także obowiązkami. W niektórych sytuacjach może dojść do pozbawienia członkostwa, co jest poważną decyzją mającą daleko idące konsekwencje. Niniejszy artykuł przedstawia zasady i procedury związane z pozbawieniem członkostwa w ROD, opierając się na aktualnym Statucie PZD.
Przesłanki do pozbawienia członkostwa
Zgodnie z § 27 Statutu PZD, pozbawienie członkostwa może nastąpić w razie rażącego naruszenia przepisów ustawy, postanowień statutu, regulaminu ROD, zasad współżycia społecznego oraz działania na szkodę PZD.
Za rażące naruszenie uważa się w szczególności:
- Zamieszkiwanie lub prowadzenie działalności gospodarczej na terenie działki – działka ma służyć wyłącznie celom rekreacyjnym i prowadzeniu upraw ogrodniczych, nie może być miejscem stałego zamieszkania ani prowadzenia działalności zarobkowej.
- Dopuszczenie się samowoli budowlanej – wszelkie prace budowlane na działce muszą być zgodne z regulaminem ROD i przepisami prawa budowlanego.
- Przestępstwo umyślne dokonane na szkodę innego działkowca lub PZD – obejmuje to zarówno przestępstwa przeciwko mieniu, jak i przeciwko osobie.
- Uporczywe i długotrwałe uchylanie się od uiszczania składki członkowskiej i innych należnych opłat ogrodowych – regularne opłacanie składek jest podstawowym obowiązkiem członka PZD.
Procedura pozbawienia członkostwa
Proces pozbawienia członkostwa przebiega według ściśle określonych zasad:
- Inicjacja procesu: Zgodnie z § 28 Statutu PZD, pozbawienie członkostwa następuje w drodze uchwały zarządu ROD. W uzasadnionych przypadkach uchwałę o pozbawieniu członkostwa może podjąć właściwy terytorialnie rejonowy zarząd, okręgowy zarząd albo Krajowy Zarząd.
- Zawiadomienie zainteresowanego: Przed podjęciem uchwały o pozbawieniu członkostwa, właściwy organ jest zobowiązany przesłać do zainteresowanego członka PZD zawiadomienie o terminie posiedzenia, na którym jego sprawa ma być rozpatrywana oraz umożliwić mu złożenie wyjaśnień. Zawiadomienie przesyła się listem poleconym na co najmniej 14 dni przed terminem posiedzenia (§ 29 ust. 1).
- Rozpatrzenie sprawy: Niezgłoszenie się członka PZD na posiedzenie nie wstrzymuje podjęcia uchwały (§ 29 ust. 2).
- Doręczenie uchwały: Odpis uchwały o pozbawieniu członkostwa, wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o prawie i terminie złożenia odwołania, doręcza się członkowi za pokwitowaniem lub przesyła listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (§ 29 ust. 3).
- Możliwość odwołania: Członkowi przysługuje prawo odwołania się od uchwały o pozbawieniu członkostwa do właściwego organu wyższego stopnia nad organem wydającym uchwałę w ciągu 14 dni od daty otrzymania uchwały (§ 30 ust. 1).
- Procedura odwoławcza: Odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu, który podjął uchwałę. Organ ten w ciągu 14 dni przesyła odwołanie wraz z dokumentacją uzasadniającą podjęcie uchwały do właściwego organu wyższego stopnia (§ 30 ust. 2).
- Wstrzymanie wykonania: Wniesienie odwołania w terminie i trybie określonym w statucie wstrzymuje wykonanie zaskarżonej uchwały (§ 30 ust. 3).
Jakie są prawa osoby pozbawionej członkostwa
Utrata członkostwa w PZD nie oznacza automatycznej utraty prawa do działki. Zgodnie z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych, osoba, która utraciła członkostwo w PZD, zachowuje prawo do działki jako działkowiec niezrzeszony.
Jednak utrata członkostwa niesie ze sobą pewne konsekwencje:
- Utrata praw członkowskich: Były członek traci prawo do udziału w walnym zebraniu ROD, nie może wybierać ani być wybieranym do organów PZD,
- Zachowanie praw do działki: Pomimo utraty członkostwa, osoba zachowuje prawo do działki, może ją nadal użytkować zgodnie z regulaminem ROD.
- Obowiązek uiszczania opłat ogrodowych: Mimo utraty członkostwa, działkowiec ma nadal obowiązek uiszczania opłat ogrodowych związanych z utrzymaniem ROD.
- Możliwość ponownego ubiegania się o członkostwo: Statut nie zabrania ponownego ubiegania się o członkostwo w PZD po jego utracie, choć może to być utrudnione w przypadku osób, które zostały pozbawione członkostwa z powodu rażącego naruszenia przepisów.
Przykłady sytuacji wymagających pozbawienia członkostwa
Oto kilka konkretnych przykładów sytuacji, które mogą prowadzić do pozbawienia członkostwa w PZD:
- Zamieszkiwanie na działce: Pan Adam zbudował na swojej działce altanę o powierzchni przekraczającej dopuszczalne normy i zamieszkał w niej na stałe, meldując się pod adresem ROD. Mimo upomnień zarządu ROD, nie zaprzestał wykorzystywania działki jako miejsca zamieszkania.
- Prowadzenie działalności gospodarczej: Pani Barbara zorganizowała na swojej działce stanowisko do wykonywania usług kosmetycznych, przyjmując klientki i pobierając opłaty. Pomimo ostrzeżeń, kontynuowała prowadzenie działalności zarobkowej, co stanowi naruszenie statutu.
- Niepłacenie składek i opłat: Pan Czesław od ponad dwóch lat nie uiszcza składek członkowskich ani opłat za wodę i energię elektryczną. Pomimo licznych wezwań do zapłaty i ostrzeżenia o możliwości pozbawienia członkostwa, nadal nie uregulował zaległości.
- Samowola budowlana: Pani Dorota bez wymaganej zgody i z naruszeniem przepisów budowlanych postawiła na działce murowany budynek o powierzchni znacznie przekraczającej dopuszczalną normę dla altan działkowych. Mimo nakazów rozbiórki wydanych przez właściwe organy, nie dostosowała się do nich.
Pozbawienie członkostwa w ROD to poważna decyzja, która powinna być podejmowana z rozwagą i przy pełnym poszanowaniu procedur określonych w Statucie PZD. Właściwe organy PZD muszą dokładnie zbadać każdy przypadek i dać członkowi szansę na przedstawienie swojego stanowiska przed podjęciem ostatecznej decyzji.