Często pytacie nas, jak to jest z altanami w ROD…
24 kwietnia, 2025
Jak skutecznie pozbawić członkostwa w ROD
30 maja, 2025
Rodzinne Ogrody Działkowe to miejsce wypoczynku, pasji i kontaktu z naturą. Korzystanie z działki wiąże się jednak z określonymi prawami i obowiązkami. Statut PZD, Regulamin ROD oraz ustawa o ROD jasno określają, co wolno, a czego nie można robić na terenie ogrodu. Warto znać te zasady, by uniknąć konfliktów i w pełni cieszyć się działką.
Prawa i obowiązki działkowców
Rodzinne Ogrody Działkowe (ROD) stanowią ważny element polskiego krajobrazu miejskiego i podmiejskiego. Dla wielu osób działka to nie tylko miejsce uprawy roślin, ale także przestrzeń wypoczynku i rekreacji. Aby jednak korzystanie z działek przebiegało harmonijnie, konieczne jest przestrzeganie określonych zasad. Niniejszy artykuł przybliża prawa i obowiązki działkowców wynikające ze Statutu Polskiego Związku Działkowców, Regulaminu ROD oraz ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.
Definicja działkowca
Zgodnie ze Statutu PZD: „Działkowcem jest pełnoletnia osoba fizyczna uprawniona do korzystania z działki w ROD na podstawie prawa do działki nabytego zgodnie z ustawą z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych”.
Warto podkreślić, że działka w ROD ma konkretne przeznaczenie – jak określa Regulaminu ROD, jest to „podstawowa jednostka przestrzenna ROD, której powierzchnia nie może przekraczać 500 m², służąca zaspokajaniu potrzeb działkowca i jego rodziny w zakresie prowadzenia upraw ogrodniczych, wypoczynku i rekreacji”. Działkowiec nie może wykorzystywać działki do innych celów, w szczególności zabronione jest prowadzenie działalności gospodarczej, zamieszkiwanie czy wynajmowanie części lub całości działki.
Prawa działkowców w świetle Statutu
Działkowcy posiadają szereg praw, które gwarantują im możliwość swobodnego korzystania z działki. Zgodnie z przepisami Statutu PZD, członek zwyczajny (działkowiec będący członkiem PZD) ma prawo:
- Brać udział w walnym zebraniu ROD – co daje możliwość współdecydowania o sprawach ogrodu.
- Wybierać i być wybieranym do organów PZD – umożliwiając aktywny udział w zarządzaniu ogrodem.
- Uzyskiwać informacje o działalności PZD – zapewniając transparentność funkcjonowania organizacji.
- Zwracać się do organów PZD o ochronę swoich praw i interesów – w zakresie członkostwa w PZD i prawa do działki.
- Występować z wnioskami i postulatami do organów PZD – dając możliwość inicjowania zmian.
- Składać odwołania od uchwał organów PZD bezpośrednio dotyczących jego osoby.
- Brać udział w posiedzeniu organu PZD, na którym podejmowana jest uchwała dotycząca jego członkostwa w PZD w pierwszej instancji, zabierać głos i składać wyjaśnienia.
- Korzystać z poradnictwa związkowego w zakresie zagospodarowania działki i upraw ogrodniczych.
- Mieć wgląd w dokumentację dotyczącą jego członkostwa oraz prawa do działki.
Regulamin ROD podkreśla również prawo działkowca do „zagospodarowania i korzystania z działki zgodnie z jej przeznaczeniem i w taki sposób, aby nie stwarzać zagrożeń lub utrudnień w korzystaniu z działek przez sąsiadów”.
Obowiązki działkowców wobec zarządu
Równie istotne jak prawa są obowiązki działkowców. Zgodnie ze Statutu PZD, członek zwyczajny ma obowiązek:
- Przestrzegać ustawę, statut oraz wydane na jego podstawie uchwały organów PZD – co zapewnia ład organizacyjny.
- Przestrzegać zasad współżycia społecznego – dla harmonijnego funkcjonowania społeczności działkowej.
- Dbać o dobre imię PZD i polskiego ogrodnictwa działkowego – budując pozytywny wizerunek ogrodnictwa działkowego.
- Działać w interesie PZD i jego członków – wspierając wspólne dobro.
- Brać czynny udział w życiu PZD – angażując się w jego działalność.
- Uiszczać składkę członkowską do 30 czerwca danego roku – zapewniając finansowanie działalności organizacji.
- Aktualizować dane osobowe i adres do korespondencji – umożliwiając skuteczny kontakt.
- Otaczać opieką mienie PZD – dbając o wspólną infrastrukturę.
- Odbyć szkolenie organizowane przez PZD po przyjęciu w poczet członków zwyczajnych – poszerzając wiedzę o ogrodnictwie.
Regulamin ROD nakłada dodatkowo szczegółowe obowiązki dotyczące zagospodarowania działki. Działkowiec obowiązany jest:
- Dbać o estetyczny wygląd działki i ROD – utrzymując ją w należytym stanie.
- Nie zakłócać spokoju sąsiadom – szczególnie poprzez korzystanie z urządzeń ponad przeciętną miarę.
- Utrzymywać w czystości i estetycznym stanie drogi, aleje oraz rowy melioracyjne – dbając o wspólną infrastrukturę.
Jakie są konsekwencje naruszenia regulaminu
Nieprzestrzeganie zasad może prowadzić do poważnych konsekwencji. Zgodnie ze Statutem PZD, pozbawienie członkostwa może nastąpić „w razie rażącego naruszenia przepisów ustawy, postanowień statutu, regulaminu ROD, zasad współżycia społecznego oraz działania na szkodę PZD”.
Za rażące naruszenie uważa się w szczególności:
- Zamieszkiwanie lub prowadzenie działalności gospodarczej na terenie działki
- Dopuszczenie się samowoli budowlanej
- Przestępstwo umyślne dokonane na szkodę innego działkowca lub PZD
- Uporczywe i długotrwałe uchylanie się od uiszczania składki członkowskiej i innych należnych opłat ogrodowych.
Ponadto zarząd ROD może wypowiedzieć umowę dzierżawy działkowej, jeżeli działkowiec:
- Pomimo pisemnego upomnienia nadal korzysta z działki lub altany w sposób sprzeczny z przepisami, niszczy infrastrukturę ogrodową albo wykracza przeciwko porządkowi ogrodowemu.
- Wybudował, nadbudował lub rozbudował altanę lub inny obiekt z naruszeniem przepisów prawa.
- Jest w zwłoce z zapłatą opłat ogrodowych lub opłat związanych z utrzymaniem działki co najmniej przez 6 miesięcy pomimo uprzedzenia.
- Oddał działkę lub jej część osobie trzeciej do płatnego lub bezpłatnego używania.
W przypadku stwierdzenia naruszeń, zarząd ROD ma również prawo, nakazać działkowcowi „wstrzymanie budowy, nadbudowy lub rozbudowy altany działkowej w przypadku zaistnienia przesłanek uzasadniających podejrzenie naruszenia przepisów regulaminu”. Jeżeli naruszenia zostaną potwierdzone, działkowiec może być zobowiązany nawet do rozebrania budowanej lub rozbudowywanej altany.
Posiadanie działki w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym wiąże się zarówno z przywilejami, jak i obowiązkami. Przestrzeganie zasad określonych w Statucie PZD, Regulaminie ROD oraz ustawie o ROD jest kluczowe dla harmonijnego funkcjonowania społeczności działkowej. Znajomość swoich praw i obowiązków pozwala działkowcom na pełne korzystanie z możliwości, jakie daje działka, przy jednoczesnym respektowaniu interesów innych użytkowników ogrodu.